Historia Wietnamu

Wietnam to państwo w Azji Południowo-Wschodniej, położone na półwyspie Indochińskim i graniczące z Chińską Republiką Ludową, Laosem i Kambodżą. Ma ponad 102 mln mieszkańców i jest piętnastym co do wielkości populacji państwem świata.

Historia Wietnamu to historia kraju, który przez tysiąclecia był otoczony przez sąsiednie potęgi mający na niego olbrzymi wpływ militarny i gospodarczy ale jednocześnie potrafił zachować własną unikalną tożsamość kulturową i do pewnego stopnia polityczną, co pewnie obywatelom Polski może przypominać naszą historię.

Wietnam jako państwo powstał około X wieku przed naszą erą, ale w III wieku p.n.e. dostał się pod wpływy i zarząd chiński. Przez te 1000 lat Wietnam przyjął bardzo wiele z kultury chińskiej – pismo – konfucjanizm – struktury administracyjne, ale zachował własną własny język i tradycję.

W X wieku Wietnam uzyskał niepodległość i powoli ustalał swoje terytorium prąc  w kierunku południowym w procesie nazywanym „Południowym Marszem” i tak ukształtowały się nowoczesne granice Wietnamu.

W XIX wieku Wietnam uległ wpływom europejskiego kolonializmu Francji i tak powstały francuskiej Indochiny obejmujące dzisiejszy Wietnam, Kambodżę i Laos. Okres kolonialny przyniósł modernizację infrastruktury ale również ekonomiczną eksploatację, a w XX wieku zaczęły się ruchy dążące do niepodległości od Francji zarządzane przez rewolucjonistę Ho Chi Minh’a.

Podczas II wojny światowej Wietnam był pod japońską okupacją ze względu na utratę możliwości kontroli kolonii przez rząd  Vichy, który dodatkowo współpracując z III Rzeszą Niemiecką podpisał umowę o współpracy z Japonią zezwalając japońskim żołnierzom na stacjonowanie w północnej Wietnamie. W 1941 roku Japończycy zajęli cały rejon w tym również Indochin Francuski, aczkolwiek kolonialna administracja Francji była utrzymana. Jednak po II wojnie światowej w 1945 roku Ho Chi Minh zadeklarował niepodległość Demokratycznej Republiki Wietnamu co doprowadziło to do wojny w Indochinach w latach 1946-54 zakończonej pokonaniem Francji i podzieleniem Wietnamu na komunistyczną północ i antykomunistyczne południe wzdłuż 17 równoleżnika.

Jednak najbardziej znanym i jednocześnie dramatycznym rozdziałem w historii Wietnamu a bliskim już naszym czasom to była wojna wietnamska 1955-1975, która stała się najważniejsze konfliktem zimnej wojny. To nie była tylko wojna domowa pomiędzy północą i południem ale zderzenie ideologiczne między komunizmem i światem zachodnim. Północny Wietnam popierany przez Rosję i Chiny walczył o zjednoczenie kraju pod komunistycznym zarządem. Południowy Wietnam był wspierany przez Stany Zjednoczone jego sojuszników. Stany Zjednoczone powoli zwiększały swój udział, wysyłając coraz więcej żołnierzy i coraz intensywniej bombardując terytorium północy. Wbrew przewadze technologicznej USA,  partyzantka i armia Północnego Wietnamu radziły sobie coraz lepiej. W warunkach walk w dżungli, dzięki sieci tuneli i taktyce Partyzanckiej opór północnego Wietnamu był coraz większy. Konflikt był coraz bardziej brutalny i kosztowny również dla Amerykanów. Ocenia się, że zginęło ponad milion Wietnamczyków po obu stronach  i około 50 000 amerykańskich żołnierzy. Naciski społeczne przeciwko wojnie w Wietnamie od krajów Socjalistycznych przez lewicową młodzież na całym świecie spowodowały, że amerykanie zdecydowali wycofać się z Wietnamu w 1973 roku.


Dwa lata później 1975 roku armia Wietnamu północnego zaatakowała południe, zdobyła Sajgon i podbiła cały Wietnam. Po wojnie kraj był zdewastowany i bardzo biedny, przypominając Koreę północną. W 1980 roku zaczęły się pewne ekonomiczne reformy prowadzące troszkę jak w Chinach do ekonomicznego otwarcia. Cofnięto kolektywizację w rolnictwie, zezwolono na drobne prywatne firmy, handel jednocześnie utrzymując zarząd partii komunistycznej. W 1995 Wietnam został członkiem Stowarzyszenia Narodów Azji Południowo-Wschodniej. Dziś Wietnam to jeden z najszybciej rozwijających się krajów Azjo Południowo wschodniej.